Edep Unutturulursa, Edepsizlik Marifet Sanılır

Toplumların çöküşü, bireylerin küçük yanlışlarının görmezden gelinmesiyle başlar. Atalarımızın bir sözü vardır: “Edepsize edepsizliği hatırlatılmazsa, yaptığı iş ona marifet gibi görünür.”

Peki, edepsizlik nedir?
Edepsizlik; utanılacak işleri hiç utanmadan, sıkılmadan yapan kişinin davranışıdır. Terbiyesizliktir, ahlaksızlıktır. Oysa edep, Allah’ın rızasına uygun olan söz ve davranışların bütünü; hayâ ise kalbin, yanlışa karşı duyarlılık göstermesi ve bundan ıstırap duymasıdır. Bir insan hataya düştüğünde hayâ sahibi ise yüzünde, tavrında bu utanç hemen görülür.

Ancak toplumda büyüklerin sorumluluğu büyüktür. Evlat da olsa, hata yapanın yanlışını yüzüne vurmak gerekir. Çünkü hatayı görmezden gelmek, yanlışı ödüllendirmektir.

Bir evde:

• Çocuk yalan söylüyorsa,
• Havada atıp tutuyorsa,
• Borcunu ödemiyor, sorumluluklarını yerine getirmiyorsa,
• Ağız bozukluğu alışkanlık haline gelmişse,
• Ev kurallarına saygı göstermiyor, topladığı döktüğünü yerine koymuyorsa,
• Elektriği söndürmüyor, kullandığını yerine bırakmıyorsa,
• Evde demokrasiye ve büyüklerine saygı duymuyorsa,
• Hep yiyip içip gidiyor ama evin bereketine katkı sunmuyorsa,

ve bütün bunlara rağmen hataları yüzüne söylenmiyorsa…
Bir süre sonra bu kişi, yanlışlarını “doğru”, sorumsuzluğunu “özgürlük”, saygısızlığını ise “hakkı” sanmaya başlar.

Unutmayın, yanlışı düzeltmeyen, aslında yanlışa ortak olur.
Bir gencin hatasını görmezden gelen anne-baba, farkında olmadan geleceğini çalar. Çünkü bugün küçük görünen yanlış, yarın bireyin kendisine, ailesine ve çevresine zarar verir. O genç trenini kaçırır; hayatın gerisinde kalır.

Son söz: Hataları görmezden gelmek, nesilleri kaybetmektir.

Ayson Karabağ

Yazar-Gazeteci-Yönetmen